Trauma begrijpen
Trauma is meer dan een herinnering; het nestelt zich in ons bindweefsel en zenuwstelsel. Bij Kosmos & Ich kijken we naar de impact van trauma op het lichaam en bieden een veilige ruimte voor heling en herstel.
Hoe ontstaat ontwikkelings-trauma
Ontwikkelingstrauma ontstaat meestal niet door een grote gebeurtenis, maar doordat een kind gedurende langere tijd onvoldoende veiligheid, afstemming of emotionele steun ervaart tijdens de ontwikkeling van het zenuwstelsel en de hersenen.
Het gaat vaak om wat er te weinig geweest is
en niet zo zeer wat er fout ging
Een kind is volledig afhankelijk van volwassenen om zich veilig te voelen. Ons zenuwstelsel leert via relaties:
"Ben ik veilig?"
"Mag ik voelen, wat ik voel?"
"Wordt rekening gehouden met mijn gevoelens?"
"Kan ik ontspannen?"
Als Veiligheid in je jeugd ontbreekt of tekort schiet, blijf ons zenuwstelsel chronisch "aan" staan!
Wat gebeurt er in je lichaam?
Onze hersenen en ons zenuwstelsel gaan zich aanpassen, om te kunnen overleven. Vooral de amygdala -ons alarmcentrum- en de Nervus Vagus spelen hierin een belangrijke rol. Het kind gaar overlevingsmechanismen ontwikkelen, die op dat moment ook heel nuttig zijn, om te kunnen overleven.
Maar het kind gaat zich aanpassen aan zijn omgeving en onderdrukt zijn eigen gevoelens en verliest op een duur zijn eigen authenticiteit. Door niet meer naar zijn of haar eigen gevoel te luisteren raakt het de verbinding met het eigen lichaam kwijt.
Volgens mij ontstaat veel stress, spanning en uitputting niet omdat we "niet sterk genoeg" zijn, maar omdat we ons onderweg zijn gaan aanpassen. Het kind leert zijn gevoelens in te slikken en kan zijn eigen grenzen niet aangeven en gaat alles doen om maar verbonden te blijven met onze opvoeders.
Dat kan ontstaan door bijvoorbeeld:
- emotioneel afwezige of overbelaste ouders/opvoeders
- veel spanning, ruzie of onveilig thuis
- afwijzing, kritiek of schaamte
- gepest worden
- ziekte, verlies of scheiding op jonge leeftijd
- een ouder die zelf getraumatiseerd is
- geen ruimte voelen voor emoties
- langdurige stress zonder steun of troost
Welke klachten spelen dan?
- chronisch verhoogde spierspanning
- spanning in je kaken
- niet goed door kunnen ademen door verhoogde spanning in je middenrif- spier
- slecht grenzen aan voelen
- snel schrikken
- rood worden of sociale angst
- vermoeidheid
- perfectionisme
- moeite met ontspannen
- lichamelijke klachten zonder duidelijke oorzaak
Waarom herinner je het soms niet?
ontwikkeling trauma ontstaat vaak al heel vroeg in je leven. Nog voor duidelijke herinneringen. Het zit daarom vaak meer in het lichaam/zenuwstelsel opgeslagen dan in bewuste beelden.
Mensen zijn zich daarom er vaak niet eens van bewust!
"Ik had toch geen slechte jeugd?"
"Er is niets ernstigs gebeurd"
"Maar ik voel me toch gespannen of onveilig"
Kan het herstellen?
Ja. Het zenuwstelsel blijft veranderbaar, ook later in het leven kan het her-leren. Door:
- veilige relaties (dit is essentieel)
- lichaamsgericht werk
- ademwerk
- trauma-sensitieve begeleiding
- leren voelen, zonder overspoeld te raken
- ontspanning en regulatie van het zenuwstelsel
- grenzen leren voelen
- door veiligheid in je eigen lijf te ervaren
Hier staat het herstellen van de verbinding met jezelf centraal. Niet door analyseren of te forceren, maar door te vertragen en weer leren luisteren naar je lichaam. Het lichaam draagt beschermingsmechanismen en wijsheid in zich, die vaak eerder spreken dan woorden. Door in je lichaam te duiken, komt aandacht en lichaamsbewustzijn omhoog wat zich wil laten zien en voelen. Zo ontstaat er meer regulatie in het zenuwstelsel, meer innerlijke veiligheid en een dieper contact met jezelf.
Breathwork voor traumaverwerking
Breathwork is een krachtig hulpmiddel voor traumaverwerking. Het helpt je om diepgewortelde spanning en emoties los te laten, en om een dieper gevoel van verbinding met je lichaam te ervaren. Hier bied ik je een begeleide brathwork sessies aan als onderdeel van trauma-geïnformeerde aanpak. Neem contact op om te ontdekken hoe breathwork je kan ondersteunen op je pad naar heling.