De Ijsberg
De ijsberg is een mooie metafoor van ons bewustzijn. De bovenkant van de ijsberg kan je zien, maar de veel grotere kant van de ijsberg, die diep in het water ligt, zie je niet.
Zo werkt het ook met ons bewustzijn. Meer dan 80% van onze handelingen en reacties zijn onbewust en reageren geheel de dag automatisch. Ons lichaam reageert eerder dan ons brein.
Ons zenuwstelsel speelt hier een belangrijke rol in!
Ons zenuwstelsel bestaat uit het centrale zenuwstelsel (CZS = hersenen en ruggenmerg) en het perifere zenuwstelsel (PZS).
Het PSZ bestaat uit zenuwen die buiten ons CZS liggen en vormen de verbinding met de rest van ons lichaam.
Het PSZ is onderverdeeld in het somatische zenuwstelsel (bewuste bewegingen en sensaties) en het autonome zenuwstelsel (onbewuste functies: zoals hartslag, bloeddruk, ademhaling, spijsvertering, stofwisseling en energie, uitscheiding, oogfuncties en seksuele functies).
Het autonome zenuwstelsel reguleert alle onvrijwillige processen in het lichaam om de interne balans te bewaren. Het regelt functies waar we geen bewuste controle over hebben.
Met de vergelijking tot de ijsberg is het zichtbare gedeelte dus ons brein (denken/bewustzijn) en het niet zichtbare gedeelte ons autonome zenuwstelsel (onderbewustzijn).
Bij Kosmos & Ich werken wij met ons autonome zenuwstelsel.
Het autonome zenuwstelsel is onderverdeeld in twee systemen, namelijk:
1. Sympathische systeem: is ons "gaspedaal" en maakt ons klaar voor actie, stressreactie, verhoogd de hartslag en bloeddruk
2. Parasympatische systeem: is onze "rem" en zorgt voor rust, herstel, verlaagt de hartslag en stimuleert de spijsvertering
In een ideale situatie werken deze twee systemen goed samen en wisselen ze elkaar af. Je heb beide systemen absoluut nodig, om goed te kunnen functioneren en om te overleven.
In onze jeugd wordt ons zenuwstelsel gevormd door onze opvoeders; ervaringen en omgeving. Dit bepaald hoe wij later in ons leven zijn en hoe wij in het leven staan en reageren op de buitenwereld.
Dat is bij ieder mens anders en en maakt iedere mens uniek in zijn zein!
Nu is het helaas zo, dat wij met'z allen te veel in de sympathische modus of in de dorsale modus van ons zenuwstelsel leven. Wij zijn te weinig in de rust modus, de ventrale modus. Ons zenuwstelsel is niet in balans en "staat te veel aan".
Doordat ons lichaam te lang in de vlucht; vecht of vries modus zit, raakt het uit balans en dat heeft op lange termijn grote gevolgen voor onze mentale en fysieke welzijn. Ons lichaam slaat alle spanningen in ons bindweefsel op.
Het grote probleem is, dat dat doorgaans door ons niet waargenomen wordt en als "normaal" gezien wordt. Het is onze eigen identiteit geworden! Wij zijn eraan gewent geraakt en kennen geen andere beleving dan deze. Wij zijn niet in state ons zelf te reguleren en leven in constante actie en gaan maar door.
Hieronder vind je de De Polyvagaaltherorie, ontwikkeld door de neurowetenschapper Stephen Porges
Ons zenuwstelsel scant de hele dag automatisch onze omgeving af op wat voor ons veilig of onveilig is.
Dat is geen bewust proces maar gebeurt automatisch. Dit proces heet Neuroceptie. Het zorgt daarvoor dat we kunnen overleven.
Deze onbewuste inschatting bepaalt in welke toestand wij zijn en is op lange termijn bepalend voor onze gezondheid en welzijn.
De beroemde uitvinder van de Polyvagaaltherorie Stephen Porges onderscheidt drie toestanden, die in een hiërarchie met elkaar werken.
1. ventraal vagaal = veilig en verbonden: dit is een toestand van rust, contact en vertrouwen
Kenmerken zijn:
- je voelt je kalm en aanwezig
- open voor contact en communicatie
- je adem is rustig
- je bent in staat om te leren, voelen en verbinden
Dit is een toestand waarin energie kan stromen, doordat wij ons veilig voelen. Alleen in deze modus is heling en genezing mogelijk.
Met andere worden: alleen in een veilige omgeving kan je genezen!
Als ventrale systeem in gevaar is en niet veilig voelt, wisselen wij om in het tweede systeem:
2. sympathisch = vechten of vluchten: dit is de stress- en actiestand
Kenmerken zijn:
- onrust, angst en boosheid
- snelle ademhaling en hartslag
- spierspanning
- overprikkeling
- alertheid
Handig bij gevaar en absoluut nodig op dat moment, maar uitputtend als je hier lang in zit
Als het sympathische systeem niet voldoende is door overweldigende gevaar en machteloosheid, we kunnen niet meer vechten of vluchten, dan stijgt ons systeem af in het laagste systeem, de dorsale vagus:
3. dorsaal vagaal = bevriezen of afsluiten: dit is de shutdown-stand bij overweldigende stress of trauma. Het is de laatste overlevingsstrategie van ons zenuwstelsel!
Kenmerken zijn:
- energie zit vast, veel spanning in je lichaam
- verdoofd, leeg en moe
- terugtrekken, geen energie
- gevoel van hopeloosheid
- soms dissociatie
Ooit een overlevingsstrategie en erg nuttig, maar op lange termijn uitputtend en vernietigend voor het lichaam. Als je hier niet meer uit komt, raak ons lichaam uitgeput en vermoeid.
Het probleem is, dat wij vaak in deze toestand zitten, terwijl er al lang geen echte gevaar meer is. Het zijn de negatieve ervaringen en herinneringen die ons lichaam vast houd in ons bindweefsel.
In welke toestand je bent is dus bepalend voor je welzijn en gezondheid!
Waarom is het werk wat Kosmos & Ich aanbiedt zo belangrijk?
Hier werk je middels Yin-Yoga en ademoefeningen direct met je lichaam en kom je in verbinding met alle cellen en je bindweefsel. Door aandacht te besteden aan je lichaam en te leren luisteren naar wat je lichaam jouw vertelt, kan je je cellen terug brengen in een toestand van veiligheid en harmonie. Het resultaat is dat energie en spanning die vast zit, vrijkomt en levensenergie weer kan gaan stromen.
Samengevat:
Yin-yoga en ademwerk helpen het zenuwstelsel terug naar ventraal vagaal te brengen met zachtheid, ritme en vertraging. Hierdoor krijg je meer veiligheid en rust in je lichaam. We gaan niet forceren maar eerst reguleren en dan verwerken. De Polyvagaaltherorie zegt dus dat ons lichaam niet reageert op wat we denken, maar wat door ons zenuwstelsel als veilig of onveilig ervaren wordt. Daarom is het werken met ons lichaam zo essentieel en belangrijk.